Zojuist is bekend geworden dat  statiegeld op blikjes verplicht wordt.

Zojuist is bekend geworden dat statiegeld op blikjes verplicht wordt.

3 februari 2021 Uit Door Nieuws Online Magazine

Zojuist is bekend geworden dat  statiegeld op blikjes verplicht wordt per 31 dec 2022. Voor plastic flesjes was al een jaar eerder besloten dat komende zomer statiegeld verplicht wordt – per 1 juli. In beide gevallen is het politieke beleid gebaseerd op de ‘Plastic Soup Surfer petitiemotie’.

Staatsecretaris Stientje van Veldhoven verklaarde in het Algemeen Overleg van 15 maart 2018: “Dit dossier heeft 15 jaar op slot gezeten. De Plastic Soup Surfer was de eerste die zag dat we dit op een andere manier moesten aanpakken, op resultaat”.

Door statiegeld voorkomen we jaarlijks honderd miljoen flesjes en blikjes die als zwerfafval op straat, in de bermen, parken en rivieren terecht komen.

Stientje haar slimmigheid

Tientallen jaren heeft een belangrijk deel van het bedrijfsleven statiegeld op flesjes en blikjes in Nederland verhinderd. In 2018 was er geen meerderheid voor statiegeld op plastic-flesjes in de kamer. En nog minder voor blik.

Door in deze statiegelddiscussie de flesjes los te koppelen van de blikjes, én door het resultaat (minder zwerfafval) centraal te stellen in plaats van het middel (de statiegeldmachines) wist Van Veldhoven een meerderheid voor haar beleid te krijgen: ze volgde daarmee  “Plastic Soup Surfer Petitiemotie”

Bovendien kon Van Veldhoven de beslissingen op statiegeld vervroegd nemen daar het zwerfafval door flesjes en blikjes niet afnam maar zelfs toenam. 

55 duizend snoephartjes in de Tweede Kamer

Op 14 februari 2017 bood bioloog Merijn Tinga in de Tweede Kamer een petitie aan voor statiegeld op plastic flesjes. Deze petitie werd 55.000 keer ondertekend. Om aandacht te vragen voor deze petitie was hij op een surfboard gemaakt van plastic flesjes van Scheveningen naar Engeland gekitesurft (3 september 2016). In plaats van handtekeningen bood Tinga -bekend als de Plastic Soup Surfer – de kamer 55 duizend snoephartjes aan, daar het Valentijsdag was.

Bij het overhandigen van de petitie verraste Tinga de aanwezige Kamerleden met een zelfgeschreven motie – met dezelfde officiële formuleringen. Hierin stond de oproep tot “90% minder plastic zwerfflesjes binnen drie jaar“. Het woord statiegeld viel niet, maar de aanwezige Kamerleden wisten dat 90% vermindering alleen te behalen was met statiegeld. De Kabinets-partijen en de linkse oppositie partijen tekenden de motie ter plekke. Twee dagen later werd deze motie -zonder stemming- overgenomen door het kabinet door Staatsecretaris Sharon Dijksma, een unicum voor een door een burger ingebrachte motie. De motie was een politieke doorbraak na tientallen jaren vastgelopen discussie.

Van Veldhoven X Plastic Soup Surfer

In het volgende kabinet gebruikte staatsecretaris voor Infrastructuur en waterstaat Stientje van Veldhoven om de betrokken bedrijven een ultimatum te stellen. Ze gebruikte daarvoor de ‘Plastic Soup Surfer petitiemotie’.

In het Algemeen Overleg van 18 maart 2018 zei Van Veldhoven letterlijk; “Dit dossier heeft 15 jaar vastgezeten, de eerste die zag dat we dit op een andere manier moesten aanpakken – op resultaat – is de Plastic Soup Surfer geweest. “  

Als ze niet tot 70% vermindering van zwerfflesjes zouden komen binnen drie jaar zou statiegeld op plastic flesjes worden ingevoerd. Het aantal plastic flesjes in het zwerfafval daalde niet, maar steeg met 7 procent. Daarom besliste het kabinet april vorig jaar dat er statiegeld op de plastic flesjes komt, met ingang van 1 juli dit jaar.

Breekijzer blik

Met deze succesvolle insteek voor de invoering van statiegeld op flesjes besloot het kabinet vorig jaar april dezelfde afspraken te laten gelden voor blikjes. Ook voor blikjes lieten de zwerfafval cijfers van Rijkswaterstaat geen daling zien maar zelfs een stijging van maar liefst 19%. Reden om nu voor de verkiezingen nog te besluiten tot de invoering van statiegeld op blik.

Tinga, die ook bekend is als de Plastic Soup Surfer, zou na het aannemen van de petitiemotie op 14 februari 2017 met gerechtsdeurwaarders de directeuren en CEO’s van de tien grootste supermarktketens en frisdrankmaatschappijen opzoeken en hen middels een juridisch exploot ‘formeel bewust’ maken van de effecten van hun plastic flesjes in het milieu. Voor deze campagne vroeg hij aandacht door op en SUPboard gemaakt van plastic flesjes de gehele rivier de Rijn af te peddelen, van de bron tot de monding (1000km). Ondertussen viste hij plastic flesjes uit de rivier die hij symbolisch terugbracht naar de bron van het plastic: de directeuren van Coca Cola tot Albert Heijn.

Plastic Avengers & Timmermans

Van de campagnes van de Plastic Soup Surfer zijn diverse documentaires gemaakt. Ook organiseerde hij twee jaar geleden het Plastic Avengers Conference. Daar kwamen de top 100 onafhankelijke plastic-krijgers voor het eerste samen. Met als resultaat het Plastic Avengers Manifest waar EU-vicevoorzitter Frans Timmersmans ambassadeur van is.

In mei van dit jaar komt er een boek over de expedities en campagnes van de Plastic Soup Surfer – uitgeverij Gottmer/Hollandia